Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2017

Η Εισβολή στην Πολωνία (ΙV): Η Μάχη της Mokra

Το θωρακισμένο τρένο «Smiały»
Το θωρακισμένο τρένο «Smiały». ΠΗΓΗ

Αφήνοντας το βόρειο θέατρο επιχειρήσεων με το οποίο ασχοληθήκαμε στις προηγούμενες δύο αναρτήσεις της σειράς «Η Εισβολή στην Πολωνία» βρισκόμαστε τώρα στη Σιλεσία, εκεί που οι Γερμανοί εφάρμοσαν την κύρια προσπάθεια τους. Στην παρούσα ανάρτηση θα ασχοληθούμε με μία μάχη που έλαβε χώρα την πρώτη ημέρα του πολέμου μεταξύ της 4ης Γερμανικής Τεθωρακισμένης Μεραρχίας και της Πολωνικής Ταξιαρχίας Ιππικού «Wołyńska». Η μάχη αυτή οπωσδήποτε δεν έπαιξε κάποιο σημαντικό ρόλο αλλά έδειξε ότι μία καλώς εκπαιδευμένη και με ηθικό δύναμη μπορεί να σταθεί επάξια απέναντι σε ισχυρότερο εχθρό.


Η θέση της Mokra σε σχέση με τα γερμανο-πολωνικά σύνορα του 1939
Η θέση της Mokra σε σχέση με τα γερμανο-πολωνικά σύνορα του 1939. ΠΗΓΗ

Η Ταξιαρχία Ιππικού «Wołyńska»

Julian Filipowicz
Ο Julian Filipowicz.
ΠΗΓΗ
Η Ταξιαρχία Ιππικού «Wołyńska» είχε αναπτυχθεί πέριξ του χωριού Mokra με αποστολή να τηρεί την επαφή μεταξύ της 30ης Μεραρχίας Πεζικού στα βόρεια της και της 7ης ΜΠ στα νότια της. Διοικητής της Ταξιαρχίας ήταν ο Συνταγματάρχης Julian Filipowicz και η Ταξιαρχία άνηκε στη Στρατιά Łódź, η οποία βρίσκονταν πάνω στον κύριο άξονα εισβολής των Γερμανών. Η Ταξιαρχία ήταν οργανωμένη όπως παρακάτω:
  • 12ο, 19ο, 21ο Συντάγματα Ουλάνων (μεγέθους τάγματος)
  • 2ο Σύνταγμα Εποχούμενου Πεζικού (μεγέθους τάγματος)
  • 11ο Τάγμα Πεζικού
  • 4/84 Τάγμα Πεζικού
  • 21ο Θωρακισμένο Τάγμα (8 X wz.34 θωρακισμένα αυτοκίνητα, 13 X τανκέτες TKS), Διοικητής: Ταγματάρχης Stanislaw Glinski
  • 2η Μοίρα Εποχούμενου Πυροβολικού
Τα πυρά της Ταξιαρχίας ενισχύονταν από την παρουσία του Θωρακισμένου Τρένου Νο 53 «Smiały», το οποίο έφερε τέσσερα πυροβόλα των 75 χλστ.

Η αντιαρματική δυνατότητα της Ταξιαρχίας στηρίζονταν σε:
  • 18 αντιαρματικά πυροβόλα wz.36 των 37 χλστ.
  • 60 αντιαρματικά τυφέκια wz.35 των 7.9 χλστ.
  • 16 πυροβόλα wz.1902/26 των 75 χλστ.
Η 4η Τεθωρακισμένη Μεραρχία

Georg-Hans Reinhardt
Ο Georg-Hans Reinhardt. ΠΗΓΗ
Η 4η ΤΘΜ ήταν μέρος του XVI Σώματος Στρατού (Μηχανοκίνητου) που είχε αποστολή να διαπεράσει τις πολωνικές άμυνες και να φτάσει στον ποταμό Βιστούλα πριν προλάβουν οι Πολωνοί να εγκατασταθούν εκεί. Διοικητής της Μεραρχίας ήταν ο Generalmajor Georg-Hans Reinhardt ενώ Αξιωματικός Ia της Μεραρχίας ήταν ο Major (i.G.) Freiherr von Schleinitz. Η Μεραρχία είχε την ακόλουθη συγκρότηση:
  • 5η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία (Generalmajor Max von Hartlieb)
  • 35ο Σύνταγμα Αρμάτων (Oberst Heinrich Eberbach)
  • 36ο Σύνταγμα Αρμάτων (Oberstleutnant Hermann Breith)
  • 12ο Σύνταγμα Πεζικού (Oberst Konrad von Czettritz und Neuhauẞ)
  • 103ο Σύνταγμα Πυροβολικού (Oberst Kempny)
  • 7η Επιλαρχία Αναγνωρίσεως (Major Marzahn)
  • 49ο Τάγμα Α-Τ (Major Wedra)
  • 79ο Τάγμα Μηχανικού
  • 79ο Τάγμα Διαβιβάσεων (Major Loibl)
Η δύναμη της Μεραρχίας σε άρματα μάχης ήταν όπως παρακάτω [1]:

Η δύναμη της 4ης ΤΘΜ σε άρματα μάχης
Η δύναμη της 4ης ΤΘΜ σε άρματα μάχης. ΠΗΓΗ

Η διεξαγωγή της μάχης

Οι ενέργειες 06:30-08:30
Οι ενέργειες 06:30-08:30. ΠΗΓΗ: χάρτης, επιχειρήσεις

06:30 – 08:30 Τμήματα μοτοσικλετιστών λαμβάνουν επαφή με τις θέσεις του 19ου Συντάγματος Ουλάνων στα βόρεια και του 4/84 Τάγματος Πεζικού στα νότια Στο κέντρο δύναμη 25 αρμάτων του 36ου Συντάγματος Αρμάτων προχωρά μέχρι το Wilkowiecko αλλά απωθείτε από το αντιαρματικό πυρ του 21ου Συντάγματος Ουλάνων.

Οι ενέργειες 10:00-11:00
Οι ενέργειες 10:00-11:00. ΠΗΓΗ: χάρτης, επιχειρήσεις

10:00 – 11:00 Στα βόρεια το 19ο Ουλάνων πιεζόμενο από γερμανικά άρματα συμπτύσσεται στο δασωμένο πίσω του. Το 12ο Ουλάνων στέλνεται να το ενισχύσει. Οι Γερμανοί βρίσκονται σε θέση να υπερκεράσουν τους ουλάνους του 19ου κι έτσι αυτοί υποχωρούν πίσω από τη σιδηροδρομική γραμμή.

Στο κέντρο το 36ο Σύνταγμα Αρμάτων φτάνει στο ξέφωτο της Mokra αλλά η επίθεση του καταρρέει κάτω από τα πυρά του πολωνικού πυροβολικού και του Smiały. Η επίθεση ανανεώνεται στις 11:00 με υποστήριξη πεζικού αλλά αποτυγχάνει. Μέρος του 12ου Ουλάνων καλείται να ενισχύσει το 21ο Σύνταγμα Ουλάνων.

Στα νότια το 4/84 ΤΠ αναγκάζεται να συμπτυχθεί και ο διοικητής της Wołyńska διατάσσει το 2ο Σύνταγμα Εποχούμενου Πεζικού να αντεπιτεθεί.

Οι ενέργειες 12:00-16:00
Οι ενέργειες 12:00-16:00. ΠΗΓΗ: χάρτης, επιχειρήσεις

12:00 – 16:00 Το 36ο Σύνταγμα Αρμάτων επιτίθεται και φτάνει στη Mokra. Το 21ο Ουλάνων συμπτύσσεται στη σιδηροδρομική γραμμή. Τα γερμανικά άρματα δέχονται πυρά από πυροβόλα όλων των διαμετρημάτων από μικρές αποστάσεις και πολλά ακινητοποιούνται. 

Μνημείο στη Mokra προς τιμή των πεσόντων της Wołyńska
Μνημείο στη Mokra προς τιμή
των πεσόντων της Wołyńska. ΠΗΓΗ
Η γερμανική δύναμη ανασυντάχθηκε και εκτόξευσε την επίθεση της από το Rebielice στις 15:00. Η κατάσταση έγινε κρίσιμη για τους Πολωνούς παρά τις γερμανικές απώλειες. Το 2ο Σύνταγμα Εποχούμενου Πεζικού και το 21ο Θωρακισμένο Τάγμα διατάσσονται να αντεπιτεθούν. Οι Γερμανοί απωθούνται.

Στα βόρεια το 19ο Ουλάνων βρέθηκε σε μεγάλο κίνδυνο όταν γερμανικά άρματα πέρασαν τη σιδηροδρομική γραμμή στο χωριό Izbiska αλλά η έγκαιρη άφιξη του Smiały έσωσε την κατάσταση. Όμως, στη συνέχεια, και περί τις 14:00 το Smiały χτυπήθηκε από Stukas και υπέστη σοβαρές ζημιές.

Το τέλος της μάχης. Κατά τη διεξαγωγή του αγώνα γύρω από τη Mokra η 4η ΤΘΜ υπέστη σημαντικές απώλειες και όταν έπεσε ο ήλιος συμπτύχθηκε στους χώρους εξορμήσεως της στο Wilkowiecko. Μόνο το 12ο Σύνταγμα Πεζικού έμεινε κοντά στη σιδηροδρομική γραμμή ενώ το 49ο Τάγμα Α-Τ κράτησε τη δυτική πλευρά από το ξέφωτο της Mokra. Όμως η γερμανική 1η ΤΘΜ που ενεργούσε νοτιότερα ανέτρεψε την πολωνική 7η ΜΠ, κατέλαβε το Klobuck και έτσι υπερκέρασε την τοποθεσία της Mokra. Η θέση της Ταξιαρχίας Wołyńska δεν μπορούσε πλέον να κρατηθεί κι έτσι η Ταξιαρχία συμπτύχθηκε με καλή τάξη κατά τη διάρκεια της νύχτας και αποχώρησε.

Συμπεράσματα

Την πρώτη ημέρα του πολέμου παρατηρήθηκαν φαινόμενα νευρικότητας και απειρίας στις γερμανικές τεθωρακισμένες μεραρχίες. Αυτό φάνηκε και στην περίπτωση της 3ης ΤΘΜ στον ποταμό Brda όπως και στην περίπτωση της ΤΘΜ «Kempf» στην οχυρωμένη θέση της Mława, που έχουμε παρουσιάσει ήδη. Ο χειρισμός της μάζας αρμάτων ήταν σχετικά άγνωστος εκείνη την εποχή και τα φαινόμενα αυτά ήταν φυσιολογικά. Συνολικά, η γερμανική υπεροχή έναντι των Πολωνών ήταν τέτοια που αυτές οι περιπτώσεις δεν μπορούσαν να έχουν ουσιαστική επίδραση στην εξέλιξη των επιχειρήσεων.

Από την αλλά πλευρά οι πολωνικές ταξιαρχίες ιππικού διακρίνονταν από την εκπαίδευση, το ηθικό και την αυτοπεποίθηση που χαρακτηρίζει τις μονάδες που θεωρούνται ελίτ. Στο πεδίο της μάχης δικαίωσαν τη φήμη τους παρά την τεράστια υπεροχή του αντιπάλου τους.

Πολωνός ουλάνος με αντιαρματικό τυφέκιο wz.35
Πολωνός ουλάνος με αντιαρματικό τυφέκιο wz.35. ΠΗΓΗ

Σημειώσεις

[1] Jentz (1996). σ. 90


Σχετικές αναρτήσεις