Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2020

Γιατί Δεν Εξαφανίστηκαν τα Άρματα Μάχης;

Γιατί Δεν Εξαφανίστηκαν τα Άρματα Μάχης;


Το πιστόλι αντικατέστησε την πιστόλα γιατί κάνει την ίδια δουλειά, αλλά την κάνει καλύτερα.
Δεν αντικατέστησε όμως το μαχαίρι, γιατί το πιστόλι δεν κάνει την ίδια δουλειά με το μαχαίρι.


Τη δεκαετία του ΄90 πολλοί είχαν προβλέψει το τέλος των αρμάτων μάχης, ως ψυχροπολεμικών δεινοσαύρων, που δεν είχαν θέση στον νέο κόσμο των ειρηνευτικών αποστολών. Ήταν η δεύτερη φορά που προβλέπονταν κάτι τέτοιο. Δυο δεκαετίες πριν, στις 8 Οκτωβρίου 1973, η αντεπίθεση των Ισραηλινών στα αιγυπτιακά προγεφυρώματα στο Σινά είχε αποτύχει, με βαριές απώλειες για τα ισραηλινά τεθωρακισμένα, που είχαν προκληθεί από αντιαρματικά κατευθυνόμενα βλήματα και φορητούς εκτοξευτές ρουκετών, κάνοντας το μέλλον των αρμάτων να φαίνεται αβέβαιο. Από τότε οι απειλές για τα άρματα μάχης εξελίχθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν, αλλά τα θηρία δεν εξαφανίστηκαν. Η θέση του παρόντος άρθρου είναι ότι αυτό συνέβη επειδή δεν έχει εξαλειφθεί ο λόγος για τον οποίο φτιάχτηκαν εξ αρχής.


Ο πόλεμος και το έδαφος

Η πολεμική δραστηριότητα μπορεί να πάρει δύο διακριτές μορφές: την άμυνα και την επίθεση. [1] Για τις χερσαίες δυνάμεις αυτό σημαίνει ότι είτε υπερασπίζονται έδαφος είτε ενεργούν για να το καταλάβουν. Το έδαφος αποτελεί τον τόπο κατοικίας των ανθρώπων και τη βάση οποιασδήποτε κρατικής κυριαρχίας. Ο πόλεμος είναι όργανο της πολιτικής και τις περισσότερες φορές οι σκοποί του περιλαμβάνουν τον έλεγχο εδάφους.

Από στρατιωτικής άποψης η κατάληψη (ή η παραχώρηση εδάφους) είναι επιθυμητή στον βαθμό που εξασφαλίζει την καταστροφή του εχθρού. Στον πόλεμο, όμως, η στρατιωτική δυνατότητα τίθεται στην υπηρεσία της πολιτικής αναγκαιότητας, έτσι το έδαφος που θα καταληφθεί, θα τύχει υπεράσπισης ή θα εγκαταλειφθεί είναι συνδυασμός των δύο. Σε κάθε περίπτωση η ισχύς εδραιώνεται στο κατεχόμενο έδαφος.

Η πολιτική μπορεί να επιδιώξει οποιονδήποτε σκοπό, στις περισσότερες, όμως, των περιπτώσεων ο έλεγχος του εδάφους είναι ο σκοπός του πολέμου, και σίγουρα είναι ο σκοπός των χερσαίων επιχειρήσεων. Ο αμυνόμενος επιδιώκει να συνεχίσει να ελέγχει το έδαφος που κατέχει, ενώ ο επιτιθέμενος να καταλάβει το έδαφος που επιθυμεί. Όπως έχει αποδειχτεί σε πάμπολλες περιπτώσεις ο έλεγχος του εδάφους ολοκληρώνεται, και μάλιστα με τρόπο που να έχει πολιτικό νόημα, μόνο όταν πεζοί στρατιώτες με φορητά όπλα έχουν κυριαρχήσει σε αυτό.

Από τον Α΄ Π.Π. έγινε φανερό ότι ο συνδυασμός της οργάνωσης του εδάφους με τα πυρά των πολυβόλων και των όπλων καμπύλης τροχιάς μπορούσε να καταστήσει το πεδίο της μάχης απροσπέλαστο για τους πεζούς. Την αδυναμία αυτή ήρθε να θεραπεύσει το άρμα μάχης, το οποίο ανέλαβε να ανοίξει δρόμο μέσα από το οχυρωμένο πεζικό, ώστε το φίλιο πεζικό, τελικά, να καταλάβει το έδαφος.

Οι χερσαίες επιχειρήσεις

Η αντιμετώπιση των αρμάτων ξεκίνησε μία διαδικασία τύπου «πέτρα – ψαλίδι – χαρτί», όπου ένα σύστημα επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις αδυναμίες κάποιου άλλου για να το προσβάλλει, αλλά ταυτόχρονα το ίδιο είναι ευάλωτο σε κάποιο τρίτο και χρειάζεται προστασία από κάποιο τέταρτο. Στην πορεία οι στρατοί δοκίμασαν διάφορους συνδυασμούς στη συγκρότηση τους για να πετύχουν το καλύτερο δυνατό συνεργατικό αποτέλεσμα στη μάχη.

Οι επιχειρήσεις, μπορούν να κατατμηθούν στον χώρο και στον χρόνο. Έτσι κάθε στρατιωτική μονάδα, σε ό,τι αφορά τον χώρο, μπορεί να διεξάγει επιχειρήσεις εγγύς, σε βάθος και μετόπισθεν. Ας πάρουμε, για παράδειγμα, μία ομάδα πεζικού. Αυτή, διεξάγει επιχειρήσεις εγγύς με το αντίπαλο πεζικό με το οποίο ανταλλάσσει πυρά, θα μπορούσε να αναγκαστεί να διεξάγει επιχειρήσεις μετόπισθεν εάν εμφανίζονταν ξαφνικά εχθροί στα νώτα της, και θα μπορούσε να διεξάγει επιχειρήσεις σε βάθος εάν είχε κάποιο ΜΕΑΣ που μπορούσε να της δώσει εικόνα πέρα από αυτό που βλέπουν οι στρατιώτες της, και είχε και κάποιο όπλο καμπύλης τροχιάς για να προσβάλλει τον στόχο. Προφανώς, η ομάδα είναι πολύ μικρή για να είναι ένα καλό παράδειγμα, αλλά αναδεικνύει τα ζητήματα που αναφύονται.

Ο διαχωρισμός των επιχειρήσεων στον χώρο έχει νόημα για στρατιωτικές μονάδες που είναι αρκετά μεγάλες ώστε να μπορούν να διαθέσουν τμήματα για την ασφάλεια των νώτων τους και έχουν τα μέσα για να παρατηρήσουν και να προσβάλλουν στόχους πέραν της γραμμής επαφής. Αυτό που έχει σημασία εδώ είναι να γίνει κατανοητό ότι τόσο οι επιχειρήσεις μετόπισθεν όσο και οι επιχειρήσεις σε βάθος εξυπηρετούν τις επιχειρήσεις εγγύς. Οι επιχειρήσεις μετόπισθεν ασφαλίζουν τα νώτα των δυνάμεων που διεξάγουν τις επιχειρήσεις εγγύς. Οι επιχειρήσεις σε βάθος αφορούν την προσβολή εχθρικών δυνάμεων που δεν έχουν εμπλακεί, ακόμη, αλλά αναμένεται να το πράξουν. Προσβάλλοντες τες έγκαιρα διατηρείται ευνοϊκό το ισοζύγιο στην εγγύς μάχη. Η «Αεροχερσαία Μάχη», του αμερικανικού στρατού, σκόπευε, με τη χρήση Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων, Επιθετικών Ελικοπτέρων «Απάτσι» και αεροπορικών προσβολών, να απομονώσει τις σοβιετικές μονάδες που είχαν εμπλακεί στην εγγύς μάχη από τις ακολουθούσες τους δυνάμεις, ώστε οι απομειωμένες δυνάμεις του 2ου σοβιετικού κλιμακίου να καταφθάνουν τμηματικά και να μην μπορούν να επηρεάσουν αποτελεσματικά την εγγύς μάχη. Η εγγύς μάχη παραμένει ο πυρήνας της πολεμικής δραστηριότητας.

Η εγγύς μάχη

Η έννοια των επιχειρήσεων μετόπισθεν, εγγύς και σε βάθος αποκτά διαφορετικό νόημα ανάλογα με το κλιμάκιο της δύναμης στην οποία κάθε φορά αναφέρονται. Η εγγύς μάχη είναι ο αγώνας που διεξάγεται με όπλα ευθυτενούς τροχιάς, υποστηριζόμενος από όπλα καμπύλης τροχιάς, κατευθυνόμενα βλήματα και αεροπορικά όπλα. Η εγγύς μάχη συνιστά τη μεγαλύτερη πρόκληση για τα στρατεύματα που συμμετέχουν στον πόλεμο, απαιτεί τις μεγαλύτερες θυσίες και είναι, στις περισσότερες των περιπτώσεων, αναπόφευκτη. Γι΄ αυτό και ο όγκος των μέσων των ταξιαρχιών, που για τους περισσότερους στρατούς είναι ο βασικός σχηματισμός με τον οποίο διεξάγουν τον πόλεμο, είναι αφοσιωμένος στην εγγύς μάχη. [2]

Το άρμα μάχης γεννήθηκε για να διεξάγει την εγγύς μάχη και παραμένει αναντικατάστατο στον ρόλο του. Αυτό δεν σημαίνει ότι το άρμα δεν μπορεί να καταστραφεί, αλλά ότι οτιδήποτε άλλο δεν μπορεί να προσφέρει τον ίδιο συνδυασμό προστασίας. ισχύος πυρός και δυνατότητας κίνησης. Ένα άρμα μπορεί να καταστραφεί από έναν αντιαρματικό πύραυλο που εκτοξεύεται από ένα ημιφορτηγό ή από ένα ΜΕΑ ή από ένα ΕΕ/Π. Αλλά το ημιφορτηγό ή το ΜΕΑ ή το ΕΕ/Π δεν μπορεί να ανοίξει δρόμο μέσα από το πλέγμα κωλυμάτων και πυρών που θα έχει εγκαταστήσει ο αντίπαλος ούτε μπορεί να κρατήσει μία θέση.

Όλα αυτά είναι προφανή, αλλά οφείλεται να ειπωθούν επειδή διαχέεται η άποψη ότι χρειάζονται μόνο κατευθυνόμενα βλήματα, που θα εκτοξεύονται από πλατφόρμες χαμηλού κόστους. Επειδή η τεχνολογία δεν μας έχει εφοδιάσει ακόμη με ένα στρατιωτικό όχημα που θα μπορεί να κάνει τα πάντα, γι΄ αυτό τα διάφορα μέσα εκπομπής πυρών βελτιστοποιούνται ανάλογα με τον σκοπό που θα επιτελέσουν. Έτσι, ένας ΠΕΠ μπορεί να είναι ιδιαίτερα φονικός γι΄ αυτούς που θα υποστούν τα πυρά του, αλλά είναι και τελείως ανίκανος να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Είναι προφανές ότι τα συστήματα που επηρεάζουν τη μάχη από απόσταση δεν είναι τα καταλληλότερα για να τη διεξάγουν από κοντά. Εκεί έγκειται και το ιστορικό πλεονέκτημα των αρμάτων στις επιχειρήσεις σε βάθος. Αν και δεν μπορούν να εκπέμψουν πυρά σε μεγάλη απόσταση, εάν διαπεράσουν την αμυντική τοποθεσία έχουν πολλές πιθανότητες να βρεθούν απέναντι σε συστήματα που δεν είναι κατάλληλα για την εγγύς μάχη και να τα εξολοθρεύσουν.

Ο ελέφαντας

Πολλές από τις πολεμικές εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αφορούν βίντεο από ΜΕΑ που προσβάλλουν κάποιον στόχο ή βίντεο από κάποιο στοιχείο φορητού αντιαρματικού πυραύλου που προσβάλλει κάποιο τεθωρακισμένο σε απόσταση ή βίντεο από τα αποτελέσματα της προσβολής με όπλα καμπύλης τροχιάς ή αεροπορικά όπλα, άρα αυτός δεν είναι ο πόλεμος;

Είναι και αυτός, αλλά δεν είναι μόνο αυτός. Η ιστορία με τους έξι τυφλούς και τον ελέφαντα είναι διδακτική· υπήρχε περισσότερος ελέφαντας από αυτόν που έπιανε ο καθένας. Η απάντηση εδώ είναι η εξής: Τι είναι ευκολότερο να βιντεοσκοπηθεί, η βολή ενός αντιαρματικού πυραύλου από μία ασφαλή θέση ή μία μάχη εκ του συστάδην στην οποία ο βιντεολήπτης μετά από λίγο μπορεί να είναι νεκρός; Βλέπουμε αυτό που προσφέρεται, αλλά αυτό που προσφέρεται δεν είναι το άπαν όλων όσων έχουν συμβεί.

Η τεχνολογία αναδιαμορφώνει συνεχώς το πεδίο της μάχης, αλλά θέλει προσοχή στο τι είναι αυτό που αλλάζει κάθε φορά. Η παρουσία των ΜΕΑ, για παράδειγμα, σημαίνει ότι οι μονάδες μιας ταξιαρχίας βρίσκονται υπό την εχθρική παρατήρηση και υπό την απειλή της εχθρικής στοχοποίησης σε βαθμό που ήταν άγνωστος στο παρελθόν. Αυτό όμως δεν οδηγεί, ως λογικό συμπέρασμα, στην κατάργηση των μονάδων. Τουλάχιστον, κανένας στρατός δεν έχει οδηγηθεί εκεί. Αλλά, στη λήψη ενεργητικών και παθητικών μέτρων για την εξουδετέρωση των ΜΕΑ και τον περιορισμό του προσφερόμενου στόχου. Τόσο ο ρωσικός όσο και ο αμερικανικός στρατός κινούνται στην κατεύθυνση της δημιουργίας μόνιμων τακτικών συγκροτημάτων μέσα στις ταξιαρχίες, τα οποία θα ενσωματώνουν ακόμη περισσότερα μέσα υποστήριξης μάχης.

Θα μπορούσαν στο μέλλον οι στρατοί να μετατραπούν σε μικρές διάσπαρτες ομάδες με μέσα στοχοποίησης, οι οποίες θα καλούν κατευθυνόμενα βλήματα από μεγάλη απόσταση, που θα εξοντώνουν δεκάδες αρμάτων (όπως φαίνεται σε διάφορα animation); Κατ΄ αρχήν, γιατί κάποιος να έχει άρματα μάχης όταν ο αντίπαλος του θα έχει μικρύνει τόσο πολύ ώστε να μην μπορεί να οργανώσει ισχυρές αμυντικές θέσεις; Κατά δεύτερον, γιατί μόνο η μία πλευρά να έχει τη δυνατότητα παρατήρησης και βολής από απόσταση; Και κατά τρίτον, ξεχνάμε το ζητούμενο του πολέμου. Ο αμερικανικός στρατός τόσο στο Αφγανιστάν όσο και στο Ιράκ απολάμβανε τη δυνατότητα υποστήριξης με πυρά από πλατφόρμες που ήταν απρόσβλητες για τους αντιπάλους του, αλλά έχασε γιατί απέτυχε να ελέγξει το έδαφος.

Ίσως, αυτό που θα αλλάξει στο μέλλον θα να είναι η ανάληψη της εγγύς μάχης από χερσαία μη επανδρωμένα οχήματα, τα οποία θα διενεργούν τη βασική κρούση, θα υφίστανται τις απώλειες, και θα ανοίγουν δρόμο για τις δυνάμεις των ανθρώπων που θα ακολουθούν.

Σημειώσεις

[1] Έχει εξηγηθεί εδώ ότι η άμυνα ή η επίθεση αναγνωρίζονται ως τέτοιες, κάθε φορά, σε συγκεκριμένο επίπεδο του πολέμου, ενώ σε χαμηλότερο επίπεδο μπορούν να λαμβάνουν χώρα επιθετικές και αμυντικές ενέργειες.

[2] Η ρωσική μηχανοκίνητη ταξιαρχία αποτελείται από τρία τάγματα μηχανοκίνητου πεζικού, μία επιλαρχία αρμάτων, δύο μοίρες αυτοκινούμενου πυροβολικού, μία μοίρα ΠΕΠ, μία μοίρα Α-Τ Κ/Β, δύο μοίρες Α/Α πυροβολικού, ένα τάγμα εφοδιασμού, ένα τάγμα τεχνικού, ένα τάγμα διαβιβάσεων, ένα τάγμα μηχανικού, ένα λόχο Η/Π, ένα λόχο ΜΕΑΣ, ένα λόχο ΡΒΧΠ και ένα λόχο υγειονομικού. Η αμερικανική μηχανοκίνητη ταξιαρχία αποτελείται από τρία συγκροτήματα επιπέδου τάγματος αρμάτων - πεζικού, μία επιλαρχία αναγνωρίσεως, μία μοίρα αυτοκινούμενου πυροβολικού, ένα τάγμα υποστηρίξεως μάχης (μηχανικό – διαβιβάσεις – πληροφορίες – ΣΝ - ΡΒΧΠ) και ένα τάγμα υποστηρίξεως ΔΜ. Θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει ότι η αμερικανική ή η ρωσική ταξιαρχία διαθέτει μέσα που στον ΕΣ βρίσκονται στο επίπεδο της μεραρχίας ή του σώματος.

10 σχόλια :

  1. Οἱ Γερμανοί λένε ότι οἱ «κηρυγμένοι νεκροί,ζούν περισσότερο»
    "Totgesagte leben länger".
    Και ακριβώς αυτό,είναι ἡ επιτομή της συζητήσεως για το άρμα,και το μέλλον του.
    Σε όποια μορφή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Σίγουρα το άρμα μάχης δεν πρόκειται να εξαφανιστεί στο εγγύς μέλλον, όμως μάλλον δεν θα έχει και τον ρόλο/σημασία που είχε μέχρι και τον πόλεμο του κόλπου. Τρεις είναι οι λόγοι.
    Καταρχάς η συνεχιζόμενη αστικοποίηση, επαναφέρει στο προσκήνιο την μάχη σε κατοικημένους τόπους. Σύμφωνα με τον Krulak ο επόμενος πόλεμος δεν θα είναι το παιδί του πολέμου του κόλπου, αλλά το νόθο της Τσετσενίας και του Μογκαντίσου. Σαφώς και το άρμα μπορεί να προσφέρει στο αστικό πεδίο μάχης, αλλά αφενός μεν είναι το πιο εχθρικό περιβάλλον για αυτό και αφετέρου θα χρειαστεί διαφορετικές διαμορφώσεις (http://www.army-guide.com/eng/product3171.html) και τακτικές.
    Επιπροσθέτως ο γραμμικός διαχωρισμός του πεδίου, σε εγγύς, βάθος και μετόπισθεν, τείνει να ξεπεραστεί. Οι πολυχωρικές επιχειρήσεις (multi domain operations) συνδιάζουν τις γραμμικές και μη γραμμικές θεωρήσεις με αυτήν της στρατηγικής παράλυσης (https://smallwarsjournal.com/jrnl/art/exploring-foundation-multi-domain-operations). Ουσιαστικά ενοποιούν το πεδίο της μάχης, αφού στην πρώην εγγύς μάχης συμμετέχουν, από το στρατηγικό μετόπισθεν, χειριστές εξοπλισμένων ΜΕΑ μέσω δορυφορικών συνδέσεων, πληροφορικάριοι που διεξαγάγουν επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου, κυβερνοεπιθέσεις σε δίκτυα α/α άμυνας ή ηλεκτρικού ρεύματος ή θα βρίσκουν δεδομένα στοχοποίησης μέσα από δημοσιεύσεις σε κοινωνικά δίκτυα (https://www.armyupress.army.mil/Journals/Military-Review/English-Edition-Archives/July-August-2017/Perkins-Multi-Domain-Battle/).
    Τέλος η ευαλωτότητα του πυραυλικού και μη πυροβολικού, αντιμετωπίζεται με την επιστροφή στο δόγμα του τακτικού και στρατηγικού προμαχώνα (bastion). Σύμφωνα με αυτό, κατοικημένοι τόποι, νησιά του Ειρηνικού (ή του Αιγαίου), ολόκληρες περιοχές (Καλινιγκραντ) ή χώρες (Ταϊβάν), εξοπλίζονται με πυρά μακράς ακτίνας και υψηλής ακρίβειας (long range precision fires), α/α μεγάλου μέσου και μικρού βεληνεκούς, συστήματα αντιπυροβολικού (Iron Dome) και αφη, δημοιουργώντας φυσαλίδες άρνησης πρόσβασης περιοχής (https://warontherocks.com/2020/01/battle-of-the-bastions/).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κατ΄ αρχήν το άρθρο έθεσε ως στόχο του να απαντήσει στην ερώτηση γιατί δεν εξαφανίστηκαν τα άρματα και όχι να κάνει προβλέψεις για το μέλλον. Το «εξαφανίστηκαν» είναι στον αόριστο. Στην τελευταία παράγραφο επιτρέπω μία σύντομη πρόβλεψη στον εαυτό μου, αρχίζοντας με τη λέξη «ίσως». Δεν δηλώνω μελλοντολόγος.

      Ο «επόμενος πόλεμος» τι νόημα έχει; Κάθε μέρα γίνονται στην υφήλιο πόλεμοι, ποιος είναι ο «επόμενος πόλεμος»; Οι Αμερικανοί με τον «επόμενο πόλεμο» εννοούν τον δικό τους επόμενο πόλεμο, αλλά αυτό δεν τυποποιεί και τους επόμενους πόλεμους των άλλων.

      Πόλεμοι σε πόλεις πάντα γίνονταν και πάντα θα γίνονται. Όσο ζουν άνθρωποι σε πόλεις θα γίνονται και πόλεμοι μέσα σε αυτές. Το αν θα θέλουν οι Αμερικανοί να εμπλέκονται μέσα σε πόλεις θα είναι περισσότερο πολιτική παρά στρατιωτική απόφαση. Το 2003 οι Αμερικανοί μπήκαν στη Βαγδάτη λόγω αυξημένης αστικοποίησης ή επειδή ήθελαν να αλλάξουν το καθεστώς;

      Μιας και ανέφερες την Τσετσενία και το Μογκαντίσου. Έχω αναρτήσει κάποια κεφάλαια από ένα βιβλίο του FMSO, που μεταφέρει τις περιγραφές Τσετσένων από μάχες στην Τσετσενία. (Ελπίζω κάποτε να καταφέρω να ολοκληρώσω τη μετάφραση του βιβλίου!) Αυτό που βγαίνει από τις περισσότερες περιπτώσεις είναι η αγωνιώδης προσπάθεια ενός στρατού που δεν έχει άρματα, να αντιμετωπίσει έναν στρατό που έχει άρματα. Πως θα ήταν τα πράγματα αν οι Ρώσοι δεν είχαν άρματα; Πολλοί σκέφτονται το RPG που ακινητοποιεί το άρμα. Σωστά, αλλά εγώ θέλω να σκεφτούν πως θα ήταν τα πράγματα αν έβγαιναν τα άρματα από την εξίσωση. Αυτός ήταν ο σκοπός του άρθρου.

      Μογκαντίσου. Όλοι είδαμε το Black Hawk Down. Και τι είδαμε; Ότι οι καταδρομείς βγήκαν όταν τους έβγαλαν τα πακιστανικά άρματα και ΤΟΜΠ.

      Η περιοχή μετόπισθεν είναι η περιοχή από την οποία οι στρατοί ανεφοδιάζονται. Θα σταματήσουν οι στρατοί να ανεφοδιάζονται; Δεν ξέρω, πάντως όχι σύντομα. Η περιοχή εγγύς είναι η περιοχή που οι στρατοί έρχονται σε επαφή. Θα σταματήσουν οι στρατοί να έρχονται σε επαφή; Δεν ξέρω, πάντως όχι σύντομα. Η περιοχή των επιχειρήσεων σε βάθος είναι προς τη μεριά του εχθρού και πέρα από τη γραμμή επαφής. Σίγουρα πάντα θα υπάρχει κάτι στο βάθος. Ο διαχωρισμός των επιχειρήσεων στον χώρο είναι αναπόφευκτος, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις αυτές δεν μπορούν να συμβαίνουν ταυτόχρονα στον χρόνο. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο.

      Η γραμμικότητα ή μη-γραμμικότητα στο πεδίο της μάχης αναφέρεται στη συνέχεια της διάταξης και δεν αναιρεί την προηγούμενη διάκριση. Οι μη-γραμμικές επιχειρήσεις δεν είναι κάτι καινούριο. Για παράδειγμα, όταν οι πρώτες γερμανικές μεραρχίες αρμάτων έφτασαν στη Βαρσοβία, το 1939, οι πλησιέστερες γερμανικές μεραρχίες πεζικού ήταν 70 χλμ. πίσω, χωρίς τίποτα ανάμεσα. Να ένα παράδειγμα μη-γραμμικής διάταξης, δεν χρειαζόταν να έρθει η πολυχωρική μάχη για να το ανακαλύψω. Και ενώ δεν υπήρχε συνεχής γραμμή επαφής για τη Στρατιά, η κάθε μεραρχία είχε τη δικιά περιοχή μετόπισθεν, εγγύς, σε βάθος. Άλλωστε το γράφω στο κείμενο: «Η έννοια των επιχειρήσεων μετόπισθεν, εγγύς και σε βάθος αποκτά διαφορετικό νόημα ανάλογα με το κλιμάκιο της δύναμης στην οποία κάθε φορά αναφέρονται.»

      Τον ορισμό της εγγύς μάχης δεν το έβγαλα από το μυαλό μου, τον πήρα από τον ADRP 3-0/2017, που είναι και ο πιο πρόσφατος κανονισμός «Επιχειρήσεις» του αμερικανικού στρατού. Και γράφω στον ορισμό: «Η εγγύς μάχη είναι ο αγώνας που διεξάγεται με όπλα ευθυτενούς τροχιάς, υποστηριζόμενος από όπλα καμπύλης τροχιάς, κατευθυνόμενα βλήματα και αεροπορικά όπλα.» Και αεροπορικά όπλα! Ο ορισμός δεν αλλάζει αν το αεροσκάφος που θα εκτοξεύσει το όπλο είναι επανδρωμένο ή μη-επανδρωμένο ή αν απογειώθηκε από το πλησιέστερο αεροδρόμιο ή από την άλλη μεριά της Γης.

      Και στο τελευταίο, έγραψα το προφανές ότι αν τα άρματα κερδίσουν στην εγγύς μάχη και διαπεράσουν τον προμαχώνα ό,τι υπάρχει μετά θα γίνει κόσκινο. Άρα, πρέπει να υπάρχει προμαχώνας, πρέπει να υπάρχουν δυνάμεις που θα διεξάγουν την εγγύς μάχη. Στο Καλίνινγκραντ εκτός από τις μονάδες εκτόξευσης πυραύλων υπάρχουν η 79 Μ/Κ Ταξιαρχία Πεζικού, η 336 Ταξιαρχία Πεζικού του Ναυτικού και το 7ο Σύνταγμα Μ/Κ Πεζικού για να αποκρούσουν αυτούς που θα επιτεθούν.

      Διαγραφή
    2. Να ξεκινήσω λέγοντας ότι σε καμια περίπτωση δεν θέλω να αμφισβητήσω/προσβάλλω τον συγγραφέα και το πολύ αξιόλογο ιστολόγιο, αλλά εκφράζω μια αντίθετη άποψη, δίνοντας τροφή για σκέψη. Σίγουρα κάνεις μας δεν έχει το κληρονομικό χάρισμα, γιαυτό και στην πρώτη παράγραφο ξεκίνησα με το μάλλον, αλλά πιστεύω ότι το ιστολόγιο όπως και παρόμοια του εξωτερικού (war on the rocks, small wars journal, modern war institute) παρουσιάζουν ιδέες και περιστατικά, ώστε ο ΕΣ να είναι έτοιμος να πολεμήσει τον επόμενο πόλεμο και όχι τον προηγούμενο. Δεν υπάρχουν πολεμικοί λαοί. Η τεχνολογική πρόοδος καθορίζει τον τρόπο πολέμου και οι λαοί που θα μπορέσουν να τον κατανοήσουν και να τον εφαρμόσουν, κερδίζουν. Η τεχνολογία και ο τρόπος πολέμου οδήγησαν τους Άραβες το 1000 μΧ να ιδρύσουν μια τεράστια αυτοκρατορία και στα 70s να συντριβούν ξανά και ξανά. Χρησιμοποιώ τους Αμερικανούς (και τους Ρώσους, αν βρω πηγές στα Αγγλικά) γιατί δοκιμάζουν τις θεωρίες τους στα πεδία των μαχών. Αν μπορούμε να "κλέψουμε" ότι χρειαζόμαστε χωρίς να πληρώσουμε το ανάλογο τίμημα, είναι το ιδανικό.
      Δεν υποστήριξα ότι η γραμμική, η μη γραμμική και η στρατηγική παράλυση, είναι καινούργιες ιδέες ή ότι η εγγύς μάχη είναι στο μυαλό του συγγραφέα. Αυτό που λέω είναι ότι αυτός ο τρόπος θεώρησης του πεδίου της μαχης, ανήκει στο δόγμα της εναέριας-χερσαίας μάχης κι όχι στο σύγχρονο, όπως αυτό φαίνεται από τις Αμερικανικές πηγές αλλά και στα άρθρα του Con ops για τις ρωσικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία. Με την σημερινή τεχνολογία το σύνολο του πεδίου είναι ένα μωσαϊκό από αισθητήρες και πυρά. Η αλυσίδες θανάτου (kill chains) εχούν γίνει ιστοί (web). Σε αυτό το πεδίο οι τεθωρακισμένοι σχηματισμοί, θα έχουν την τύχη που είχαν οι 24η και η 72η στην Zelenopillya.
      Μάχες σε κατοικημένους τόπους έχουμε από την αρχαιότητα. Όμως στους 2 μεγάλους και στις συγκρούσεις του ψυχρού πολέμου, είδαμε τους στρατούς να συγκρούονται στα ανοιχτά και να τους αποφεύγουν οπως ο διάολος το λιβάνι. Λόγω τις αστικοποίησης δεν αρκεί πια ο έλεγχος του εδάφους, αλλά πλέον πρέπει να είναι του κατοικημένου εδάφους. Το είδαμε και στην τουρκική εισβολή στην Συρία.
      Αυτό που ισχυρίζομαι ότι ναι μεν δεν έχει εξαλειφθεί ο λόγος για τον οποίο φτιάχτηκαν τα άρματα, αλλά όμως πλέον δεν μπορούν να τον εκπληρώσουν. Δεν το έχουμε αφομοιώσει, γιατί από το τέλος του ψυχρού πολέμου, δεν έχουμε δει κάποιον πόλεμο ανάμεσα σε near peer αντιπάλους. Και απαντώ ερωτώντας, τι τύχη θα είχαν τα ρώσικα, τα πακιστανικά και τα ισραηλινά άρματα, αν οι Τσετσένοι, οι Σομαλοί και η χεσμπολαχ, είχαν αξιόλογο πυροβολικό, α/α συστήματα, αφη και επιθετικά ελικόπτερα ?

      Διαγραφή
    3. Δεν γράφω με γνώμονα το τι μπορεί να ενδιαφέρει τον ΕΣ, γράφω επειδή αυτά τα πράγματα αρέσουν σ΄ εμένα. Κατά τα λοιπά ό,τι ήταν να ειπωθεί από την πλευρά μου ειπώθηκε.

      Διαγραφή
    4. Όσο και να συζητάμε για το τι πρεπει να κάνει ο ΕΣ για να ειναι έτοιμος να πολεμήσει παει χαμένο απο τη στιγμή ούτε η πολιτική βούληση υπάρχει για κάτι τέτοιο ούτε η στρατιωτική ηγεσία νοιάζεται πραγματικά παρα μονο στο φαίνεσθαι ούτε και ο λαός είναι πρόθυμος να θυσιάσει το ελάχιστο για την υπεράσπιση της παρτίδας. Οπότε για όσους μας αρέσουν τα υπόψη Θέματα αναφερόμενοι στο παρόν θα αναγκαστούμε να πάρουμε παραδείγματα ξένων στρατών. Αν κάποτε οι νεοέλληνες αποφασίσουν να γίνουν έθνος με ισχύ και πολεμικό πνεύμα αποβάλλοντας τον ατομικιστικο λεβαντινισμο που τους διακρίνει το ξανασυζηταμε

      Διαγραφή
    5. Δεν έχω συζητήσει ούτε μία φορά τι πρέπει να κάνει ο ΕΣ. Ο ΕΣ πληρώνει πολύ κόσμο για να ασχολούνται με το πρέπει να κάνει. Είναι πρόβλημα τους δεν είναι πρόβλημα μου. Όπως έγραψα και πιο πάνω ασχολούμαι μ΄ αυτά τα πράγματα γιατί απλά μ΄ αρέσουν!

      Διαγραφή
  4. "Τόσο ο ρωσικός όσο και ο αμερικανικός στρατός κινούνται στην κατεύθυνση της δημιουργίας μόνιμων τακτικών συγκροτημάτων μέσα στις ταξιαρχίες, τα οποία θα ενσωματώνουν ακόμη περισσότερα μέσα υποστήριξης μάχης."
    Καλησπέρα,για άλλη μια φορά,να ρωτήσω κάτι που δεν κατάλαβα,αυτά τα τακτικά συγκροτήματα στις ταξιαρχίες,θα έχουν αποκλειστικό σκοπό τη προστασία από ΜΕΑ ή γενικά ασύμμετρες των ΤΘ συγκεκριμένα..θα έχουν ειδικό σκοπό δηλαδή, ώστε αυτά τα ΤΘ, να επιτελέσουν αποτελεσματικά τον ρόλο τους στα πλαίσια των επιχειρήσεων, στο σύγχρονο πολεμικό περιβάλλον με τις αναδυόμενες απειλές, ή τα τακτικά συκροτήματα θα συνεισφέρουν στην εν γένη προστασία της ταξιαρχίας από τις προαναφερθείσες απειλές? Θα με πεις τώρα το ίδιο δεν είναι,εφόσον και τα ΤΘ και τα αλλα όπλα υποστήριξης και ελιγμού ανήκουν στην Ταξιαρχία,ώστε να πετύχει τον ΑΝΣΚ της...,αλλά συνεχίζω να έχω αυτήν την απορία..?
    Ευχαριστώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα, ο σκοπός τους είναι ο παραδοσιακός σκοπός μίας μονάδας ελιγμού: να διεξάγουν τη μάχη. Η συγκρότηση τους, όμως, δεν γίνεται με την ανάληψη της αποστολής, αλλά είναι μόνιμη. Για παράδειγμα, η αμερικανική τεθωρακισμένη ταξιαρχία έχει τρεις μονάδες ελιγμού: δύο επιλαρχίες αρμάτων που αποτελούνται από δύο ίλες αρμάτων και έναν Μ/Κ λόχο και ένα Μ/Κ τάγμα που αποτελείται από δύο Μ/Κ λόχους και μία ίλη αρμάτων. Η συγκρότηση αυτή είναι μόνιμη, με προφανή πλεονεκτήματα στην εκπαίδευση και στη συνοχή της μονάδας.
      Άλλο παράδειγμα. Ένα ρωσικό συγκρότημα τάγματος μπορεί να έχει οργανικές δύο πυροβολαρχίες πυροβολικού, μία πυροβολαρχία ΠΕΠ, δύο πυροβολαρχίες Α/Α πυραύλων. Δηλαδή μέσα περνάνε στον έλεγχο χαμηλότερων διοικητών.
      Ο ρόλος δεν αλλάζει, τα συγκροτήματα συνδυασμένων όπλων είναι αυτά που διεξάγουν τον αγώνα, αλλά οι διοικητές τους έχουν/θα έχουν περισσότερα εργαλεία υπό τον άμεσο έλεγχο τους, αντί να στηρίζονται σε υψηλότερα κλιμάκια για να τους τα παράσχουν.

      Διαγραφή